Spelnia podobna role jak czynniki okreslajace kierunek ruchu kuli bilardowej

Pełnią podobną rolę jak czynniki określające kierunek ruchu kuli bilardowej. Gdzie więc należy szukać czynników dynamicznych, będących właściwymi przyczynami czynności ludziach? Odpowiedź na to pytanie nie jest bynajmniej prosta. W psychologii różnie ją formułowano, posługując się takimi terminami, jak „popędy”, „instynkty”, „motywy” itp. , mieszając zresztą ze sobą znaczenie tych pojęć. Wspólna wszystkim tym odpowiedziom jest koncepcja, według której w organizmie działają pewne swoiste siły wewnętrznie, popychające go do działania określonego rodzaju, zwane właśnie instynktami, motywami czy popędami. W psychologii koncepcja ta nabrała szczególnej aktualności od czasu wystąpienia Freuda, który dynamikę zachowania się wyjaśniał za pomocą teorii „libido” i metamorfoz, jakim popęd ten ulega w życiu jednostki (por. Z. Freud, 1957). Za nim poszedł długi szereg innych badaczy, z których u nas szczególnie dobrze znany jest A. Adler, dostrzegający zasadniczy czynnik dynamizujący zachowania się – w przeciwieństwie do Freuda – w czynnikach społecznych sterujących przejawem dążenia do „mocy”, a działanie człowieka pojmował dialektycznie, mianowicie uważał je za wynik walki przeciwieństw, wypadkową egoistycznego „dążenia do mocy” i „uczuć społecznych”, wytworzonych w rozwoju filogenetycznym przez sam fakt współżycia ludzi w grupie społecznej (por. A. Adler, 1948). Popędy i instynkty określa się zwykle we współczesnej psychologii nadrzędnym terminem „potrzeba”. Można by więc powiedzieć, że czynnikiem dynamizującym zachowanie się ludzi jest potrzeba i co do tego psychologowie współcześni są na ogół zgodni, różnice zaczynają występować z chwilą, gdy stawia się pytanie o jakość potrzeb człowieka. Tu zaczynają się spory, choćby tego rodzaju jak spór pomiędzy Freudem, zwolennikiem koncepcji „libido”, a Adlerem przedstawicielem teorii „dążenia do mocy”. Ale jest jeszcze inny problem, bardziej podstawowy: gdy mowa o tym. że czynnikiem dynamizującym zachowanie się są potrzeby, tzn. pewne warunki tkwiące w organizmie, w osobniku, można by to rozumieć jako przeciwstawienie dynamiki organizmu dynamice przedmiotów martwych. Czynniki dynamiczne wywołujące ruch ciał martwych, np. – jak w cytowanym przykładzie – kuli bilardowej, działają poza nimi, natomiast czynniki dynamizujące organizm tkwią w samy morganizmie. Inaczej mówiąc, organizm porusza się sam z siebie”, natomiast przedmioty martwe muszą być popychane z zewnątrz. Taka koncepcja, choć nie wyrażona explicite, leży prawdopodobnie nieraz u podstaw różnych teorii operujących pojęciem potrzeby lub takimi terminami, jak: „popęd”, „instynkt” itp. Takie pojmowanie czynników dynamizujących organizm, przeciwstawiające je dynamice przedmiotów martwych, jest jednak chyba dość ryzykowne [patrz też: pomoc psychologiczna, psychiatra poznan, psychologia pracy ]

Powiązane tematy z artykułem: pomoc psychologiczna psychiatra poznań psychologia pracy